در اسكوليوز اگر از پشت به ستون فقرات نگاه كنيم ستون فقرات به‌جاي اينكه مسيري مستقيم را به سمت بالا طي كند به سمت راست يا چپ زاويه پيدا كرده است.( ستون فقرات كج و معوج)


بيماري اسكوليوز شايد براي خيلي از مردم چندان نام آشنايي نباشد، ولي كساني كه به اين بيماري مبتلا شده باشند، درد و عذاب ناشي از آن را به خوبي درك مي‌كنند.
اسكوليوز، يك ناراحتي مربوط به ستون فقرات است كه عمدتا كودكان را درگير مي‌كند. از هر هزار نفر كودك آمريكايي 3 تا 5 نفر به اين بيماري مبتلا مي‌شوند كه شيوع نسبتا بالايي است.

تعريف‌اسكوليوز عبارت است از قوس جانبي ستون فقرات. اين تعريف شايد كمي نامفهوم باشد. براي درك بهتر اين بيماري بد نيست برخي مسايل روشن‌تر از روز را توضيح دهيم. اگر از پشت به ستون فقرات نگاه كنيد مي‌بينيد كه صاف و مستقيم به سمت بالا رفته است.
اگر هم از پهلو به ستون فقرات نگاه كنيد، دو قوس بزرگ را خواهيد ديد. تحدب قوس پاييني يا قوس كمري به سمت شكم و تحدب قوس فوقاني به سمت پشت قرار گرفته‌اند. درحالي‌كه در اسكوليوز اگر از پشت به ستون فقرات نگاه كنيم، ستون فقرات به‌جاي اينكه مسيري مستقيم را به سمت بالا طي كند، به سمت راست يا چپ زاويه پيدا كرده است. البته تشخيص اين زاويه كار دشواري است و ديد يك پزشك متخصص را طلب مي‌‌كند.

اسكوليوز عمدتا در كودكان و نوجوانان ديده مي‌شود و در بزرگسالان نادر است. البته گاهي اين بيماري مزمن و خاموش در بزرگسالي تشخيص داده مي‌شود ولي منشاء ايجاد بيماري در همان كودكي بوده است.

اسكوليوز در مراحل ابتدايي معمولا بدون درد است و به همين دليل تشخيص آن براي بيمار دشوار خواهد بود. در نتيجه اهميت معاينات منظم براي اطفال و بزرگسالان براي تشخيص بيماري واضح است.

اين بيمار ي مي‌تواند از حالت خفيف تا بسيار شديد متغير باشد كه در موارد خفيف فقط معاينات پيگيرانه كفايت مي‌كند ولي در موارد شديد تنها راه درمان جراحي است.

در اين بيماري يك شانه مي‌تواند بالاتر يا پايين‌تر از شانه ديگر قرار گيرد، همچنين ممكن است استخوان كتف به سمت عقب برآمده شود. لگن از حالت موازي خارج شده و يك سمت بالاتر از سمت ديگر قرار مي‌گيرد. بدن نيز اصولا به يك سمت تمايل دارد.

از ديد علت‌شناختي، اسكوليوز را به دو گروه عمده تقسيم مي‌كنند. درصد عمده‌اي از اين بيماري بدون علت يا ايدئوپاتيك است و درصد كمي هم مي‌تواند به‌دليل اختلالات سيستم عصبي يا برخي اختلالات عضلاني ايجاد شود. تومورهاي نخاعي، اشكال پيشرفته بيماري دوشن و بيماري فلج اطفال مي‌توانند منجر به اسكوليوز شوند. اين بيماري در صورت عدم تشخيص و درمان به موقع مي‌تواند عوارض بسيار بدي را به‌دنبال خود داشته باشد. در عين حال اين بيماري مي‌تواند به‌طور وراثتي از والدين به كودكان انتقال يابد، ولي محققان هنوز ژن يا ژن‌هاي مرتبط با اين بيماري را كشف نكرده‌اند.

حدود 80 درصد موارد اسكوليوز بدون علامت بوده و قبل يا در طي دوران بلوغ ظاهر مي‌شوند. دختران بيشتر از پسرها به اين بيماري مبتلا شده و شدت اين بيماري در دختران بيشتر است. هرچه كودك در سنين پايين‌تر به اين بيماري مبتلا شود، احتمال پيشرفت و وخيم‌تر شدن بيماري بيشتر خواهد بود. در عين حال هرچه زاويه انحراف ستون فقرات بيشتر باشد، وضعيت بيماري بدتر خواهد بود و آخر اينكه اگر اين انحراف ستون فقرات در ناحيه فوقاني ستون فقرات باشد خطر پيشرفت بيماري بيشتر خواهد بود.

اين بيماري بدون درد پيشرفت مي‌كند و امكان دارد به‌خاطر عدم تشخيص به موقع، يك قوس 10 درجه به قوسي 50 تا 60 درجه تبديل شود و آنگاه فقط بايد از درمان‌هاي تهاجمي و خطرناك كمك گرفت. متاسفانه بي‌توجهي كودكان و والدين به انحناي ستون فقرات مي‌تواند باعث پيشرفت آرام بيماري شود. اين بيماري مي‌تواند باعث مشكلات خطرناكي نظير دردهاي شديد كمر، مشكلات تنفسي، دفورميتي‌هاي اسكلتي و صدمات قلب و ريه‌ شود.

براي تشخيص بيماري معاينه فيزيكي و راديوگرافيك بيماري لازم است. اگر قوس ستون فقرات بيشتر از 10 درجه باشد، بيمار مبتلا به اسكوليوز است. براي تشخيص قطعي بيماري، راديوگرافي الزامي است. اين راديوگرافي بايد حتما به‌صورت ايستاده تهيه شود تا امكان اندازه‌گيري قوس ستون فقرات به‌طور صحيح امكان‌پذير باشد.درمان بيماري اسكوليوز ارتباط تام و تمامي با تشخيص زودرس آن دارد.پزشكان براي بيماراني با زاويه كمتر از 20 درجه صرفا معاينات پيگيرانه را پيشنهاد مي‌كنند. بيماراني كه در حال رشد هستند هر 3 تا 6 ماه بايد معاينه شوند و پزشك هرگونه تغيير و تشديد زاويه انحراف ستون فقرات را بررسي مي‌‌كند. اگر قوس شديدتر، شود يا از ابتدا بيشتر از 20 درجه باشد بايد از بريس‌هاي ارتوپدي يا در موارد شديدتر از جراحي كمك گرفت. اگر قوس انحرافي ستون فقرات بين 25 تا 40 درجه باشد و بيمار، كودك در حال رشد باشد، پزشك استفاده از بريس را تجويز مي‌كند.

اين بريس‌ها بيماري را درمان نمي‌كنند بلكه از تشديد قوس جلوگيري مي‌كنند. اين درمان فقط در سنين رشد تجويز مي‌شود و اگر بعد از خاتمه سن رشد ميزان قوس افزايش نيافته بود، بيمار مي‌تواند از اين بريس‌ها در ادامه زندگي خود استفاده كند و معمولا محدوديتي براي انجام فعاليت‌هاي عادي وجود ندارد. اما اگر به‌هر دليلي درمان بي‌نتيجه بود و قوس به درجه 40 تا 50 رسيد يا از ابتدا در همان درجه قرار داشت، تنها راه درمان جراحي ستون مهره‌هاست. متاسفانه جراحي تصحيح اسكوليوز يكي از خطرناك‌ترين و پر‌عارضه‌ترين انواع جراحي‌ها در كودكان محسوب مي‌شود. روش‌هاي درماني ديگري هم نظير تحريكات الكتريكي عضلات، روش‌هاي كايروپركتيك و ورزش‌ براي درمان اين بيماري پيشنهاد شده است كه هيچ مدرك علمي دال بر مفيد بودن آنها وجود ندارد.

انواع روشهای درمانی عبارتند از :

1. تحت نظر گرفتن : چنانچه شما درحال رشد هستید ( مثل حوالی بلوغ ) یا درجه اسکولیوز شما کمتر از 25-20 درجه است پزشک شما را تحت نظر می گیرد چرا که اسکولیوز حوالی بلوغ می تواند به مرور اصلاح گردد و اسکولیوزهای کمتر از 25-20 درجه در صورت عدم پیشرفت و افزایش درجه می توانند بدون علامت باقی بمانند. در این موارد پزشک هر 6-4 ماه شما را معاینه می کند تا مبادا دچار پیشرفت میزان اسکولیوز شده باشید.

2. استفاده از Brace : پزشک می تواند چنانچه شما اسکولیوزی با میزان بین 40-25 درجه داشته باشید برای شما بریس را تجویز کند که معروفترین بریس مورد استفاده « بریس میلواکی » است. بریس سبب جلوگیری از پیشرفت بیشتر درجه انحراف ستون مهره می گردد و بروز علائم و عوارض را کاهش می دهد.

3. فیزیوتراپی : انجام ورزشهای خاص و فیزیوتراپی می تواند جلوی پیشرفت اسکولیوز را بگیرد اما آن را کاملاً درمان نمی کند. البته این امر مورد توافق همگان نیست و برخی متخصصین معتقدند فیزیوتراپی و ورزش های خاص می تواند اسکولیوز را درمان کند اما اغلب متخصصین معتقدند که ورزش تنها می تواند جلوی پیشرفت اسکولیوز را بگیرد.

4. در مواردی که انحراف جانبی ستون مهره بیش از 40 درجه باشد اغلب نیاز به جراحی وجود دارد و پزشک آن را توصیه نمی کند.

اسكوليوز پاپشت‌ كج‌:

تعريف‌: عبارت‌ است‌ از انحراف‌ ستون‌ فقرات‌ همراه‌ چرخش‌ ستون‌ مهره‌ بطوريكه‌ زوائد شوكي‌ بطرف‌ تقعر و بدنه‌ مهره‌ها به‌ سمت‌ تحدب‌ قرار گيرد.

عوارض‌ اسكوليوز:

1- درد

2- كاهش‌ تحرك‌ ستون‌ فقرات‌

3- اختلال‌ در سيستم‌ قلبي‌ - ريوي‌

4- اختلال‌ در سيستم‌ عصبي‌

5- عدم‌ تقارن‌ در دو طرف‌ بدن‌

علل‌ اسكوليوز:

1. علل‌ ناشناخته‌(ايديوپاتيك)

2. مادرزادي‌ مثل‌ آرتروگريپوزيس

3. فتق‌ ديسك‌

4. بيماريهاي‌ التهابي‌ مانند آپانديسيت‌

5. بيماريهاي‌ متابوليك‌ مثل‌ نرمي‌ استخوان(‌ راشيتيسم‌)

6. شكستگي‌ مهره‌ها

7. انحراف‌ لكن‌ در اثر كوتاهي‌ يك‌ پا - خم‌ شدن‌ يك‌ پا - عقب‌ رفتن‌ زانو، پرانتزي‌ يا ضربدري‌ شدن‌ زانو در يك‌ طرف‌ يا در اثر عوامل‌ عضلاني‌ مانند كوتاهي‌ نزديك‌ كننده‌ها، كوتاهي‌ دوركننده‌ ها

8. عادتهاي‌ غلط‌، ايستادن‌، نشستن‌ و حمل‌ اشياء

9. بيماري‌ هيستريك‌ (نمايشي‌)

10. بعضي‌ از بيماريها مانند سل‌ استخوان‌ حتي‌ سرطانها وبيماريهاي روماتيسمي‌

ایجاد اسکولیوز یک روند تدریجی دارد. اسکولیوز معمولاً درست قبل یا در خلال بلوغ مود توجه قرار می گیرد. زمانیکه جهش رشدی در فرد ایجاد شده است. بروز اسکولیوز در خانمها شایعتر از آقایان می باشد. در موارد کمی اسکولیوز در دوره نوزادی تشخیص داده می شود و لذا درمان زودتر شروع می گردد.

نحوه‌ تشخيص‌ اسكوليوز:

با استفاده‌ از خط‌ شاقولي‌ يا خط‌ مبدأ صفحه‌ شطرنجي‌ در كسانيكه‌ اسكوليوز دارند اصولاً خط‌ شاقولي‌ يا خط‌ مبدأ صفحه‌ شطرنجي‌ درنماي‌ خلفي‌ از نقاط‌ شاخص‌ عبور نمي‌كند.

براي‌ تشخيص‌ دقيق‌تر بهتر است‌ موارد زير را نيز بررسي‌ كنيم‌ .

در نماي‌ قدامي‌ نوك‌ سينه‌ها - وضعيت‌ آخرين‌ دنده‌ ها- هم‌ سطحي‌ خارهاي‌ خاصره‌اي‌ قدامي‌ فوقاني‌ و بررسي‌ نحوة‌ عبور خط‌ شاقولي‌ از نقاط‌ شاخص‌ درنماي‌ قدامي‌

همچنين‌ در نماي‌ خلفي‌ موارد زير را بررسي‌ مي‌كنيم‌

هم‌ سطحي‌ سرشانه‌ها، هم‌ سطحي‌ خاركتفها و زاويه‌ تحتاني‌ كتفها، هم‌ سطحي‌ خارهاي‌ خلفي‌ - فوقاني‌ لگن‌ بهتر است‌ موارد زير كنترل‌ شود :

چرخش‌ به‌ طرفين‌، خم‌ شدن‌به‌ طرفين‌ ، فاصله‌ نوك‌ انگشتان‌ از زمين‌، فاصله‌ بازوها از بدن‌ ،بررسي‌ چينهاي‌ پهلوهاي‌ دو طرف‌، علامت‌ گذاري‌ با استفاده‌ از ماژيك‌ يابرچسب‌

اسكوليوز را از يك‌ نظر مي‌توان‌ به‌ دو نوع‌ تقسيم‌ كرد:

1- اسكوليوز ساختماني‌ يا ثابت‌

2- اسكوليوز متحرك‌ يا عملكردي‌

دو دسته کلی ارتوز برای بیماران اسکولیز وجود دارد:

• TLSO ( Thoracolumbosacral orthoses )

• Milwaukee )میلواکی(

هدف درمان ارتزی برای بیماران اسکلویز:

٭ کنترل انحنا

٭ جلوگیری از افزایش انحنا

٭ به تاخیر انداختن زمان جراحی است.

از ارتوزهای TLSO که برای اصلاح اسکلویز استفاده می شود میتوان به ارتز های زیر اشاره کرد:

٭ Boston رایج ترین)

٭ Lyonnaise

٭ Wilmington

٭ Rosenberger

٭ Charleston

عملکرد این ارتوزها ایجاد سیستم 3 نقطه فشار است، به این صورت که این ارتزها دارای ساختاری هستند که سبب می شوند تعادل در دو طرف بدن حفظ شده و از انحراف بیشتر ستون فقرات جلوگیری می کنند.این ارتوزها اغلب از پلی پروپیلن یا پلی اتیلن ساخته می شوند. دارای باز شدگی خلفی یا قدامی هستند.( به منظور راحتی در پوشیدن و در آوردن ارتوز) و تقریبا همگی به صورت تمام وقت ( Full time ) باید پوشیده شوند.

ارتزهای TlSO برای بیماران با راس قوس تا زیر هشتمین مهره سینه ای استفاده می شوند.

آدرس کلینیک

مراجعین عزیز صبح ها از ساعت 8:30 الی 13 و بعد از ظهرها از ساعت 17 الی 22 می توانند به کلینیک مراجعه نمایند.

 آدرس کلینیک :  اهواز- خیابان نادری- خیابان علم الهدی(سعدی جنوبی)- مجتمع پزشکی صدف- طبقه اول

 

 

تماس با ما

شماره تماس:    

تلفکس : 32239600 061

همراه:09397724493

ایمیل: info@tavantebclinic.com